
Tủ Sách Bảo Anh Lạc 148
NGHI THỨC LỄ XUỐNG TÓC XUẤT GIA
Biên soạn
Thích Nữ Giới Hương
Nhà Xuất bản HƯƠNG SEN
HƯƠNG SEN BUDDHIST TEMPLE
19865 Seaton Avenue, Perris, CA 92570, USA Tel: 951-657-7272, Cell: 951-616-8620
Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.">HươThis email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.">thichnugioiHươThis email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. Fanpage: Hương Sen
First Edition 2026 by Huong Sen Buddhist Temple in the United States.
MỤC LỤC
- Nhân duyên xuống tóc 5
- Tám quy định độ người xuất gia 7
- Đơn xin xuống tóc 12
- Giới tử tác bạch 13
- Cúng hương 16
- Cầu nguyện 17
- Lễ Phật 19
- Tán dương chi 21
- Chú Đại-bi 22
- Kệ khai Luật tạng 24
- Sám hối ba nghiệp 24
- Lạy tạ từ Cha Mẹ
để vào Chùa xuất gia 27
- Lạy bốn ân 30
- Thầy Bổn sư chỉ dạy 31
- Ba điều phát nguyện xuất gia 35
- Lễ quán đảnh 37
- Lễ xuống tóc 39
- Trao Pháp danh và sách tấn giới tử 41
- Kinh Bát-nhã Ba-la-mật 45
- Niệm Phật 47
- Hồi hướng 48
- Phục nguyện 49
- Tam quy 51
- Cảm tạ và hoàn mãn 52
***
- TRÌNH NHÂN DUYÊN XUẤT GIA: Vị Trụ trì/chủ lễ/Thầy Bổn sư nói về nhân duyên các nữ Phật tử (ưu-bà-di) phát tâm cắt tóc xuất gia, nhập ni chúng, giới thiệu Chư tôn đức Ni và các giới tử tại đàn tràng chùa Hương
Nam Mô A Di Đà Phật
Kính bạch Ni trưởng, Quý Ni sư cùng đại chúng,
Xuất gia là phát nguyện cao quý, từ bỏ đời sống thế tục, cắt bỏ mái tóc xanh để bước vào con đường tu hành, phụng sự Tam Bảo. Đây là một quyết định trọng đại, đòi hỏi sự kiên định, lòng quyết chí và dự phần duyên lành lớn lao. Giờ này, hiện diện trước Phật tiền và Chư tôn đức là ...... (số lượng) giới tử, có pháp danh lần lượt là: ...... (tuần tự đọc pháp danh của các giới tử). Các vị thiện nam tín nữ này đang tu tập tại Chùa Hương Sen, người và nhiều chùa khác đã đồng vân tập về đây, thành tâm cầu thỉnh Chư tôn đức Ni tổ chức lễ xuất gia vào ngày …… tháng …… năm …
Với chí nguyện xuất gia cầu đạo, sau một thời gian dài nghiêm mật rèn luyện bản thân, tu bồi đạo đức, tinh tấn chấp tác, tụng kinh, ngồi thiền, trì giới và một lòng hướng đến bến bờ giải thoát theo giáo lý Phật đà; xét thấy các giới tử đã đủ phần công phu, có khả năng thăng tiến trên lộ trình xuất thế của Giới- định-tuệ.
Do đó, chúng con xin thay lời cho các giới tử, cung thỉnh Chư tôn đức Ni, cử hành nghi lễ xuống tóc cho các giới tử được ân triêm công đức.
Hôm nay, đạo tràng Chùa Hương Sen chúng con vô cùng hoan hỷ và thành kính đảnh lễ tri ân Chư tôn đức. Sự hiện diện của Quý Ngài chính là duyên lành lớn lao, giúp các giới tử xuất gia, chính thức được bước vào cửa chùa sống theo nếp sống cao đẹp xuất thế.
Chúng con thành kính tri ân Chư tôn đức Ni. (o)
Nam mô Trì Luật đệ nhất, Ưu-ba-li Tôn giả tác đại chứng minh. (o)
2. TÁM QUY ĐỊNH ĐỘ NGƯỜI XUẤT GIA
Ni trưởng / Thầy Bổn sư dạy:
Này các giới tử! Trước khi các vị xuống tóc xả bỏ mái tóc xanh, chính thức nhập chúng nương mình nơi cửa thiền, ta có đôi điều sắc tỉnh về quy củ thiền môn mà Tổ sư Bách Trượng Hoài Hải1 đã dày công răn dạy:
Chốn già lam dựng lập là để tiếp dẫn hậu lai, hướng dẫn tăng ni mười phương quy hướng đường lành, đồng tu đạo nghiệp. Tuy nhiên, cửa Phật tuy rộng mở nhưng chỉ dung nạp những bậc có lý tưởng kiên định, chí nguyện vững bền. Do đó, một người muốn dự vào hàng tăng bảo, thân tâm thanh tịnh, trước hết phải xem xét tự thân, đáp ứng đủ tám điều quy định sau đây:
(Footnote 1.Soạn giả Thích Nữ Giới Hương trích ý Tám Quy Định và soạn thành một bài thơ Tám điều Quy Củ Chốn Thiền Môn từ bản văn “Sắc Tu Bách Trượng Thanh Quy” (敕修百丈清規) gồm 8 quyển, do Tổ sư Bách Trượng Hoài Hải (đời Đường, Trung Hoa) khởi xướng. Việt Dịch: HT. Thích Phước Sơn và Lý Việt Dũng, hiện được lưu giữ trong Đại Chính Tạng Tập 48. adidaphat.net/pdffiles/SachTuBachTruongThanhQuy_LyVi- etDung_ThichPhuocSon.pdf)
2.1. Hiếu thuận song thân, vẹn toàn đạo lý
Nếu cha mẹ hoặc vợ chồng chưa đồng lòng thuận ý, nhà chùa tuyệt đối không tự ý lưu giữ. Khi nhận thấy người cầu đạo có tâm bồ- đề chân thật, Thầy Bổn sư phải khuyên họ trở về thưa chuyện, cung kính xin phép đấng sinh thành hoặc bạn đời. Chỉ khi nào có sự đồng thuận, chấp thuận hoàn toàn, nhà chùa mới chính thức tiếp nhận.
2.2. Thượng tôn pháp luật, thân tâm trong sạch
Cửa thiền là chốn thanh tịnh, không phải nơi dung thân cho những ai đang vi phạm pháp luật hoặc đang trốn tránh trách nhiệm pháp lý của thế gian. Người xuất gia trước hết phải là một công dân mẫu mực.
2.3. Danh phận rõ ràng, duyên trần buông xả
Người đang chịu án kỷ luật hoặc trong vòng quản chế của cơ quan chức năng thì không thể độ tu. Đối với những vị đang là công chức, viên chức hay người làm công, nếu tâm đạo kiên cố, thì một là phải hoàn tất thủ tục nghỉ việc hoặc ân xá hợp pháp, hai là phải báo cáo minh bạch với cấp quản lý trực tiếp. Khi có văn bản chấp thuận rõ ràng hoặc lời hứa chắc chắn từ phía chủ quản, nhà chùa mới thu nhận.
2.4. Định rõ chánh tà, hộ trì chánh pháp
Những kẻ mang tâm tà kiến, thuộc ngoại đạo cố tình trà trộn vào thiền môn nhằm phá hoại chánh pháp, tuyệt đối không cho xuất gia. Đối với người từ các tôn giáo, giáo phái khác, nếu thực lòng hối cải, tha thiết quay về với Phật giáo, nhà chùa chỉ cho phép tạm trú một thời gian để thử thách; khi thấy tâm tính thực sự thuần hậu mới cho xuống tóc. Riêng người từ Đạo giáo muốn chuyển sang, phải lập chí nhẫn nại, qua thời gian thử thách nếu xác định một lòng không hai, mới có thể tiếp nhận.
2.5. Lai lịch minh bạch, căn tính thuần thục
Người không có thân nhân, lai lịch mù mờ thì không thể tùy tiện độ tu. Thầy Bổn sư phải quán xét kỹ lưỡng căn tính và hoàn cảnh để định đoạt. Nếu là người từ phương xa đến kiên trì cầu đạo, trước hết cho quy y Tam bảo, thử thách công quả trong vòng vài ba tháng rồi mới truyền trao Năm giới. Sau đó, họ phải tiếp tục chấp tác, tu học từ 1 đến 3 năm; cho đến khi tâm tính thuần thục, đạo hạnh trang nghiêm mới cho chính thức xuống tóc.
2.6. Thâm trì kinh giáo, siêng năng hành trì
Sau khi được chấp thuận ở lại tu học, người cầu tu phải nỗ lực thuộc lòng các thời khóa tụng niệm hằng ngày, siêng năng chấp tác, không phạm lỗi lầm. Qua kỳ khảo hạch, nếu không thông thuộc các kinh văn quy định, nhất quyết không cho cạo tóc. Bởi không học kinh giáo thì lấy gì để soi sáng đường tu?
2.7. Nghiêm trì đức hạnh, oai nghi chỉnh tề
Một khi đã bước chân vào chốn thiền gia, phải tuyệt đối tôn kính oai nghi, nghiêm trì giới luật. Nếu tính tình phóng túng, buông lung, có các hành vi thiếu đạo đức, sàm sỡ thô tháo, dù đã được đại chúng khuyên bảo, nhắc nhở mà vẫn chứng nào tật nấy, không chịu sửa mình, nhà chùa sẽ nghiêm khắc trục xuất, không cho phép tiếp tục chung ở.
2.8. Tôn trọng tôn ty, nghiêm gìn trật tự
Xuất gia tại chùa phải một lòng tuân thủ quy củ từ ngàn xưa: Đời này chỉ bái một vị Trụ trì làm Thầy thế độ (Thầy Bổn sư). Trong trường hợp Thầy Bổn sư viên tịch, mới được tìm bậc minh sư khác để làm Thầy y chỉ nương tựa.
Đó là lời vàng thước ngọc của các bậc Tổ sư truyền lại. Giới tử nào nghiêm túc hành trì, đi đúng đường hướng của tám quy định này, mới xứng danh là bậc chân chánh cắt ái ly gia, dự vào hàng Thích tử, bước đi trên con đường giải thoát giác ngộ.
TÁM ĐIỀU QUY CỦ CHỐN THIỀN MÔN
Một hướng đường lành, dạ sắt son,
Hiếu thuận song thân, vẹn đạo tròn.
Thượng tôn pháp luật, thân tâm sạch,
Buông xả duyên trần, nợ thế non.
Chánh kiến kiên trì, trừ tà ngoại,
Lai lịch minh bạch, khảo lòng son.
Chăm trì kinh giáo, oai nghi giữ,
Kính thầy tôn thứ, đạo chẳng mòn.
Vâng quy kính Tổ, dòng Thích tử,
Ngời sáng oai nghi, giữa bụi trần.
(Thích Nữ Giới Hương soạn thơ từ Sắc Tu Bách Trượng Thanh Quy, Tổ sư Bách Trượng Hoài Hải)
3. ĐƠN XIN XUẤT GIA
Nam mô Bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Kính gởi:
Con: Pháp danh: Pháp tự: Sinh ngày: tháng năm
Giới tính: Nam Nữ
Địa chỉ:
__________________________________________________________________ Email: Điện thoại: Kính mong Ban kiến đàn cho con được thọ GIỚI:
Tỳ kheo Thức xoa Ma na ni
Sa di Sa di ni
Tỳ kheo ni Bồ tát xuất gia
XÁC NHẬN CỦA BỔN SƯ / Y CHỈ SƯ
Ngày tháng năm
Kính đơn (ký tên)
4. GIỚI TỬ TÁC BẠCH XIN XUỐNG TÓC XUẤT GIA
(Hàng giới tử đồng quỳ thẳng, chắp tay trang nghiêm. Vị đại diện hướng lên Chư Tôn Đức Ni dâng lời tác bạch)
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Kính bạch Sư phụ Trụ trì, cùng Chư Tôn Đức Ni và hiện tiền đại chúng!
Hôm nay, dưới bóng đạo tràng trang nghiêm, trong bầu không khí thanh tịnh của vạn đức từ bi, hàng giới tử chúng con duyên lành hội đủ, phước đức sâu dày, xin đầu thành đảnh lễ, dâng lời tác bạch khẩn thiết lên Sư phụ cùng Chư Tôn Đức Ni.
(1 lạy, rồi quỳ thẳng, chắp tay dâng lời tác bạch)
Kính bạch Chư Tôn Đức Ni,
Trong Kinh Đại Bảo Tích, Đức Từ Phụ Thế Tôn đã từng ân cần giáo dưỡng:
Thấy rõ ở nhà là gốc khổ, Gần kề ác hữu không chánh niệm,
Do đó vứt bỏ đi xuất gia, Ở nơi núi rừng cầu giải thoát.
Thật hạnh phúc và may mắn thay cho hàng hậu học chúng con, nhờ đời trước gieo chút thắng duyên, nên đời này sớm thức tỉnh giữa dòng đời vạn biến. Ngoảnh lại hồng trần, lợi danh như bọt nước, ái ân như giấc mộng dài; chỉ có ánh đạo vàng mới là bến đỗ của tâm linh.
Chúng con tự bách độ thân tâm, may mắn thay lại được gặp Tam Bảo, được quy hướng về Chùa Hương Sen thanh tịnh, được nương tựa dưới từ phong của Sư phụ Trụ trì cùng Chư Tôn Đức Ni thiện tri thức. Giờ đây, giờ khắc thiêng liêng nhất của một kiếp người đã đến. Tâm nguyện xuất trần của chúng con đã chín muồi, lòng khát ngưỡng giáo pháp như sa mạc mong mưa, như con thơ tìm về dòng sữa mẹ.
Chúng con thấu hiểu rằng, để có được ngày hôm nay, Sư phụ cùng Chư Tôn Đức đã không quản ngại nhọc nhằn, thùy từ lân mẫn, chở che và dìu dắt chúng con từng bước đi đầu đời. Ân đức dưỡng nuôi, công ơn giáo hóa cao sâu như trời biển, khiến hàng giới tử chúng con mỗi lần nghĩ đến đều không khỏi nghẹn ngào, xúc động.
Giờ này, đối trước ngôi Tam Bảo vô thượng tôn nghiêm, trước dung nhan từ ái và giới đức tinh nghiêm của Chư Tôn Đức Ni, chúng con xin phủ phục cúi đầu, thiết tha khẩn cầu Quý Ngài dũ lòng từ bi thương xót, tác pháp Yết- ma, cử hành lễ thế độ cho chúng con. Xin cho chúng con được cắt bỏ mái tóc xanh phiền não của thế tục, xả bỏ tấm áo lụa là của hồng trần, để được đầu tròn áo vuông, dự vào hàng Thích tử, sống đời thanh bần giản dị, thanh tịnh của nhà Phật.
Cúi xin Sư phụ cùng Chư Tôn Đức Ni thùy từ chứng minh, gia hộ cho hàng giới tử chúng con được ân triêm công đức, chí nguyện kiên cố, vạn sự cát tường.
Nam Mô Chứng Minh Sư Bồ Tát Ma Ha Tát. (o)
Ni trưởng đáp:
Lành thay! Các vị có lòng khát ngưỡng xuất gia, nay đủ duyên lành cầu thỉnh Chư Tôn đức Ni và đã được hoan hỷ hứa khả. Vậy các vị hãy như pháp đảnh lễ Chư hiền Thánh tăng cùng Chư tôn đức Ni hiện tiền chứng minh. (o)
Giới tử bạch tiếp:
Trên Chư tôn đức Ni đã từ bi hứa khả sẽ làm lễ xuất gia cho chúng con rồi, Chúng con vô cùng tri ân và xin đê đầu đảnh lễ cúng dường. (o)
Điển lễ: Giới tử khởi thân đảnh lễ Chư hiền Thánh tăng cùng Chư tôn đức Ni hiện tiền một lạy. (1 lạy, o)
5. CÚNG HƯƠNG
(Chủ lễ niệm)
Nguyện dâng hương mầu nầy
Cúng dường tất cả Phật
Tôn Pháp, chư Bồ Tát
Thinh Văn và Duyên Giác
Cùng các bậc Thánh Hiền
Duyên khởi đài sáng chói
Khắp xông mười phương cõi
Tỏa ngát các chúng sanh
Đều phát tâm Bồ Đề
Xa lìa các vọng nghiệp
Trọn nên Đạo Vô Thượng.
Nam Mô Hương Cúng Dường Bồ Tát Ma Ha Tát. (o) (1 xá)
6. CẦU NGUYỆN
Giờ này, ngọn đèn chánh pháp được thắp sáng nơi đạo tràng, mở lối cho người có duyên bước vào thánh lộ, thành tựu tâm nguyện xuất gia.
Hôm nay, ngày…… tháng…… năm…, đệ tử chúng con là Tỳ-kheo-ni…… cùng chư Tôn đức Ni quy ngưỡng giới đài, vân tập tại Đại hùng bảo điện Chùa Hương Sen, bang California, Hoa Kỳ.
Giờ khắc thiêng liêng, giới đàn thanh tịnh, chúng con thành tâm thiết lễ xuống tóc xuất gia cho các giới tử:
Pháp danh: ......, thế danh: ......, sinh ngày: ...... tại: ...... (Nếu có nhiều giới tử thì đọc tuần tự)
Trên đạo tràng trang nghiêm này, Chư Ni chúng con kiền thành dâng hương, phần hương thanh tịnh, nhất tâm cung thỉnh: Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật, mười phương Chư Phật, Chư đại Bồ-tát, Hiền Thánh Tăng, Duyên Giác, Thanh Văn, cùng chư vị Lịch đại Tổ sư, chư vị Thiện thần Hộ pháp, Long thiên Bát bộ…
Nguyện thùy từ lân mẫn, quang giáng đàn tràng, gia hộ cho giới đàn kiết giới trang nghiêm, thanh tịnh viên mãn; gia hộ cho chư vị Giới sư đạo hạnh tỏa ngời, giới đức tròn đầy; và nguyện cho các giới tử đắc giới thể, trang nghiêm giới thân huệ mạng, nối thịnh dòng thánh sản, ngõ hầu làm cho chánh pháp được tồn tại lâu dài ở thế gian. (o)
Nam Mô Thập Phương Thường Trụ Tam Bảo. (o)
Nam Mô Ta bà Giáo chủ Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. (o)
Nam Mô Khải giáo A-Nan-Đà Tôn giả. (o)
Nam Mô Trì Luật đệ Nhất, Ưu Ba li Tôn giả. (o)
Nam Mô Thánh Tổ Ni Đại-Ái-Đạo Kiều-Đàm-Di Tôn giả. (o)
Nam mô các vị Tổ sư Ấn Độ, Trung Hoa, Việt Nam và Hoa Kỳ tác đại chứng minh. (ooo)
7. LỄ PHẬT
(Đại chúng đồng tụng)
Đấng Pháp Vương vô thượng
Ba cõi chẳng ai bằng
Thầy dạy khắp trời, người
Cha lành chung bốn loài
Quy y tròn một niệm
Dứt sạch nghiệp ba kỳ
Xưng dương cùng tán thán
Ức kiếp không cùng tận. (o) (1 xá)
Phật, chúng sanh tánh thường rỗng lặng
Đạo cảm thông không thể nghĩ bàn
Lưới đế châu ví đạo tràng
Mười phương Phật hiện hào quang sáng ngời
Trước bảo tọa thân con ảnh hiện
Cúi đầu xin thệ nguyện quy y. (o)
Chí tâm đảnh lễ:
Nam Mô tận hư không biến pháp giới quá, hiện, vị lai thập phương chư Phật, Tôn Pháp Hiền Thánh Tăng thường trụ Tam Bảo. (o) (1 lạy)
Chí tâm đảnh lễ:
Nam Mô Ta Bà Giáo Chủ Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật, Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật, Đại Trí Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát, Đại Hạnh Phổ Hiền Bồ Tát, Hộ Pháp Chư Tôn Bồ Tát, Linh Sơn Hội Thượng Phật Bồ Tát. (o) (1 lạy)
Chí tâm đảnh lễ:
Nam Mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Đại Từ Đại Bi A Di Đà Phật, Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát, Đại Thế Chí Bồ Tát, Đại Nguyện Địa Tạng Vương Bồ Tát, Thanh Tịnh Đại Hải Chúng Bồ Tát. (o) (1 lạy)
8. TÁN DƯƠNG CHI
(Mời ngồi xuống và khai chuông mõ)
Cành dương nước tịnh nhiệm mầu
Rưới tắt muôn vàn cảnh khổ đau
Chư Thiên mát mẻ, tâm thanh tịnh
Nhân thế vui tươi, cảnh an nhàn
Cam lồ rưới khắp trần gian
Lửa sân dứt sạch, sen vàng nở hoa.
Nam Mô Thanh Lương Địa Bồ Tát Ma Ha Tát. (3 lần) (o)
Nam Mô Đại Bi Hội Thượng Phật Bồ Tát. (3 lần) (o)
Thiên thủ thiên nhãn vô ngại đại-bi tâm đà-la-ni.
Nam Mô hắc ra đát na, đa ra dạ da. Nam Môa rị da, bà lô yết đế, thước bát ra da, Bồ-đề tát đỏa bà da, ma ha tát đỏa bà da, ma ha ca lô ni ca da, án, tát bàn ra phạt duệ số đát na đát tỏa.
Nam Mô tất kiết lật đỏa y mông a rị da, bà lô kiết đế thất Phật ra lăng đà bà.
Nam Mô na ra cẩn trì hê rị ma ha bàn đa sa mế, tát bà a tha đậu thâu bằng, a thệ dựng, tát bà tát đa, na ma bà già, ma phạt đạt đậu, đát điệt tha. Án a bà lô hê, lô ca đế, ca ra đế, di hê rị, ma ha bồ-đề tát đỏa, tát bà tát bà, ma ra ma ra, ma hê ma hê, rị đà dựng, cu lô cu lô kiết mông, độ lô độ lô, phạt xà da đế, ma ha phạt xà da đế, đà ra đà ra, địa rị ni, thất Phật ra da, dá ra dá ra. Mạ mạ phạt ma ra, mục đế lệ, y hê y hê, thất na thất na a ra sâm Phật ra xá-lợi, phạt sa phạt sâm, Phật ra xá da, hô lô hô lô ma ra, hô lô hô lô hê rị, ta ra ta ra, tất rị tất rị, tô rô tô rô, bồ-đề dạ bồ-đề dạ, bồ-đà dạ, bồ-đà dạ, di đế rị dạ, na ra cẩn trì địa rị sắc ni na, ba dạ ma na ta bà ha. Tất đà dạ ta bà ha. Ma ha tất đà dạ ta bà ha. Tất đà du nghệ thất bàn ra dạ, ta bà ha. Na ra cẩn trì ta bà ha. Ma ra na ra ta bà ha. Tất ra tăng a mục khê da, ta bà ha. Ta bà ma ha, a tất đà dạ, ta bà ha. Giả kiết ra a tất đà dạ, ta bà ha. Ba đà ma yết tất đà dạ, ta bà ha. Na ra cẩn trì bàn đà ra dạ, ta bà ha. Ma bà lị thắng yết ra dạ, ta bà ha.
Nam Mô hắc ra đát na, đa ra dạ da. Nam Mô a rị da, bà lô yết đế, thước bàng ra dạ, ta bà ha.
Án tất điện đô, mạn đa ra, bạt đà dạ, ta bà ha. (3 lần) (o)
10. KỆ KHAI LUẬT TẠNG
Thăm thẳm cao siêu Pháp nhiệm mầu
Trăm ngàn muôn kiếp khó tìm cầu,
Con nay nghe thấy chuyên trì niệm,
Nguyện tỏ Như Lai nghĩa nhiệm mầu.
Nam Mô Khai Luật Tạng Bồ tát ma-ha-tát. (3 lần) (o)
11. SÁM HỐI BA NGHIỆP
Điển Lễ:
Này các giới tử! Hãy lắng lòng thanh tịnh để lắng nghe lời vàng Phật dạy:
Cuộc đời này vốn là bể khổ mênh mông, từ những thiếu thốn về vật chất cho đến những hệ lụy của tinh thần. Muốn dứt trừ gốc rễ của khổ đau, không gì cao quý bằng việc quay về nương tựa ba ngôi tâm linh: Phật, Pháp, Tăng. Khởi tâm lành, giữ chánh tín, và mang theo hoài bão lớn lao của bậc xuất trần để thực hành giáo pháp, thắp sáng và truyền bá lời dạy của Đấng Từ Phụ.
Bậc xuất gia mang ba ý nghĩa thiêng liêng:
- Xuất thế tục gia: Rời bỏ ngôi nhà thế gian trói buộc.
- Xuất phiền não gia: Ra khỏi ngôi nhà phiền não, tham sân.
- Xuất ngũ uẩn ma gia: Vượt thoát khỏi sự chấp trước của thân tâm này.
Giờ đây, trước khi chính thức phát nguyện trở thành người “ra khỏi nhà thế tục”, tiếp nối ngọn đèn từ bi, trí tuệ và giải thoát của chư Phật; các vị hãy thành tâm sám hối mọi lỗi lầm đã gây tạo trong quá khứ.
Sám hối chính là ăn ăn lỗi trước, nguyện không tái phạm lỗi sau. Xin mời các vị cùng chắp tay nghiêm trang như đóa sen búp, lắng nghe thật sâu và lặp lại từng lời, để thân tâm đạt đến sự thanh tịnh tối hậu.
Điển lễ nói trước, các giới tử nói theo:
Đệ tử pháp danh là: ........
Xưa kia đã gây bao lầm lỡ,
Khi nói, khi làm, lúc tư duy,
Bởi tham, hờn giận và ngu si,
Nay con cúi đầu xin sám hối.
Một lòng con cầu Phật chứng tri,
Bắt đầu từ nay nguyện làm mới.
Nguyện sống đêm ngày trong chánh niệm,
Nguyện không lặp lại lỗi lầm xưa.
Bao nhiêu lỗi lầm cũng do tâm,
Tâm tịnh còn đâu dấu lỗi lầm.
Sám hối xong rồi lòng nhẹ nhõm,
Ngàn xưa mây bạc vẫn thong dong.2
(3 lần, ooo)
(Nếu giới tử chưa quy y thì truyền Tam Quy Ngũ Giới)
(Footnote 2.Kinh Phật và Các Nghi Thức, Thích Đạt Ma Phổ Giác biên soạn, Chùa Thiên Khánh, Nhà Xuất Bản Hồng Đức. https://thuvienhoasen.org/a31835/nghi-thuc-the-phat-xuat-gia)
12. LẠY TẠ TỪ CHA MẸ ĐỂ VÀO CHÙA XUẤT GIA
Trước khi chính thức xuống tóc. Giới tử xoay người về phía ông bà, cha mẹ, người thân để lạy tạ và một vị đại diện đọc:
Mái tóc xanh, nay xin dâng lại mẹ,
Chút duyên trần, từ đây rẽ làm đôi.
Nghĩa sinh thành cao tựa núi, cha ơi!
Ơn dưỡng dục biển khơi bờ chẳng bến.
Nến từ bi, giờ đây con đã đến,
Ánh đạo vàng soi rẽ bến mê tân.
Lạy mẹ cha, xin gửi lại hồng trần,
Những bổn phận, những ân tình nhỏ bé.
Con cất bước, xin cha đừng quạnh quẽ,
Con lên đường, mong mẹ chớ lệ rơi.
Chẳng phải con từ bỏ nghĩa trên đời,
Mà chọn lối đi về nơi đại giác.
Thương chúng sanh trong luân hồi trôi dạt,
Xót song thân còn nặng gánh sầu lo.
Con nguyện làm một chuyến bách qua đò,
Tìm chánh pháp chở che nguồn cội cũ.
Ba lạy này, dẫu ngàn lời chẳng đủ,
Tạ ơn cha, lạy tạ phụ mẫu từ.
Áo nâu sồng, con bước vào chân như,
Nguyện hồi hướng ơn sâu dày muôn kiếp.
Kính lạy cha mẹ kính yêu của con!
Trong giây phút thiêng liêng và định mệnh này, khi mái tóc xanh – biểu tượng của tuổi trẻ và những ràng buộc thế gian – sắp được cắt bỏ, con xin được hướng trọn tâm can về phía cha mẹ. Con xin dập đầu đảnh lễ tạ từ lần cuối cùng, với tư cách là một người con mang cốt nhục của gia đình nơi thế tục.
Cha mẹ ơi! Ngày hôm nay, con bước qua một ngưỡng cửa mới của cuộc đời. Những tình cảm cá nhân riêng tư, những lo toan bề bộn của gia duyên, con xin gác lại và gửi lại cho đời. Kể từ giờ khắc này, con chính thức bước vào ngôi nhà của Đức Như Lai. Con chọn cất bước vân du, chọn vũ trụ bao la này làm nhà, và chọn muôn vạn chúng sanh làm quyến thuộc ruột rà.
Con biết, quyết định này của con có thể để lại khoảng trống trong lòng cha mẹ. Nhưng xin cha mẹ hãy bình an, tự hào và hoan hỷ cho chí nguyện cao đẹp này của đứa con mà cha mẹ đã mang nặng đẻ đau. Con đi, hoàn toàn không phải là trốn chạy hay từ bỏ cha mẹ. Con đi là để bước trên một con đường rộng lớn hơn – con đường của sự giác ngộ và cứu độ.
Con nguyện đem cả cuộc đời tu hành thanh tịnh này, đem từng giọt công đức nhỏ nhoi tích lũy được, để hồi hướng cho cha mẹ nhiều đời nhiều kiếp trong quá khứ, cho cha mẹ hiện đời được phước thọ an khang, và cho tất cả chúng sinh đang trầm luân trong bể khổ nguồn đau sớm ngày siêu thoát.
Ơn sinh thành nặng như trời biển, con chưa báo đáp được vẹn tròn theo cách của thế gian, xin cho con được đền đáp bằng lòng đại hiếu của người con Phật. Giờ khắc biệt ly để bước vào lòng chánh pháp, xin cha mẹ hãy nhận của con ba lạy tạ từ cốt nhục thâm ân này! (3 lạy, ooo)
13. LẠY BỐN ÂN
Điển lễ:
Này các giới tử! Các vị đã sám hối và lạy tạ từ Cha mẹ rồi. Từ đây, các vị phải khép mình trong chốn thiền môn, tinh tấn tu tập, cầu thoát khỏi trần lao để đền trả bốn ân, khắp giúp ba cõi.
Xin các vị hãy xoay về hương Bắc và theo lời xướng của tôi lễ tạ bốn ân:
• Giới tử mang ơn cha mẹ sinh thành, cúi đầu kính lễ Tam Bảo thường trụ trong mười phương. (1 lạy, o)
- Giới tử mang ơn sư trưởng giáo huấn, cúi đầu kính lễ Tam Bảo thường trụ trong mười phương. (1 lạy, o)
• Giới tử mang ơn bằng hữu và các bậc thiện tri thức đã tác thành cho, cúi đầu kính lễ Tam Bảo thường trụ trong mười phương. (1 lạy, o)
- Giới tử mang ơn mọi loài chúng sanh, cây cỏ và đất đá, cúi đầu kính lễ Tam Bảo thường trụ trong mười phương. (1 lạy, o)
14. THẦY BỔN SƯ CHỈ DẠY
14.1. Giờ phút thiêng liêng & lý tưởng xuất trần
Ni trưởng /Thầy Bổn Sư:
Này các Giới tử! Giờ này, hiện tiền Chư tôn đức Ni và đại chúng đã câu hội đông đủ, thanh tịnh thân tâm để chứng minh và hộ niệm cho hàng giới tử trong ngày lễ xuống tóc xuất gia. Giờ phút này đánh dấu một bước ngoặt vĩ đại: các con chính thức phát nguyện suốt đời tôn thờ Ba Ngôi Báu Phật-pháp-tăng, khép mình trong nếp sống thanh bần, thủ chí xả thân, lấy niềm vui chánh pháp làm sự nghiệp.
Là những người có túc duyên sâu dày với Phật pháp, các con đã sớm nhận ra bản chất của cuộc đời là vô thường, huyễn hóa. Các con đã thấy rõ con đường Từ-bi và Trí-tuệ mà Đức Thế Tôn vạch ra chính là ngọn hải đăng duy nhất đưa chúng sanh đến bờ giải thoát. Đó là con đường lý tưởng, mang giá trị đạo đức và tâm linh tối thượng mà các Tổ sư, bao thế hệ hiền thánh đã nối gót đi qua. Hôm nay, các con dũng mãnh phát chí nguyện đại hùng nương theo dấu chân ấy, thật là một phước lành vô lượng, một đại nhân duyên từ muôn kiếp.
14.2. Ý nghĩa đích thực của “xuống tóc xuất gia”
Các con phải hiểu rằng: “Xuống tóc xuất gia” không đơn thuần là cạo bỏ mái tóc xanh, thay màu manh áo.
- Xuất gia là can đảm bước ra khỏi ngôi nhà thế tục, vĩnh viễn đoạn tuyệt với sợi dây ái tình ràng buộc của thế nhân.
- Xuất gia là chấp nhận đi ngược dòng đời, nương tựa Thầy Tổ để huân tập thánh hạnh của bậc thoát tục.
- Xuất gia là lấy giới luật trang nghiêm làm lẽ sống, lấy chánh pháp cao thượng làm người bạn đồng hành, quyết chí hướng đến quả vị giác ngộ cho tự thân và cứu độ tha nhân.
Do đó, Thầy nhắc nhở để các con khắc cốt ghi tâm:
- Xuất gia không phải là sự chán đời, bi quan trước nghịch cảnh hay trốn chạy thực tại.
- Xuất gia không phải là lánh nặng tìm nhẹ, trốn việc đời để ẩn dương nương Phật, cầu an thân.
- Xuất gia càng không phải vì danh vọng hão huyền, cầu chút lợi lộc ích kỷ trong chốn thiền môn.
Chúng ta xuất gia, chỉ vì một lý tưởng duy nhất: Con đường giác ngộ là con đường vững chãi và an vui đích thực. Chỉ có chánh pháp mới có năng lượng chuyển hóa khổ đau, giúp chúng ta vượt thoát khỏi nhà lửa ba cõi, bẻ gãy xích xiềng lăn lộn trong năm nẻo luân hồi.
Chính vì thế, hai chữ “Xuất gia” mang ba tầng nghĩa sâu sắc mà người học đạo không được phép quên:
- Xuất thế tục gia: Ra khỏi ngôi nhà thế tục, cắt đứt tình ân ái nhỏ hẹp.
- Xuất phiền não gia: Ra khỏi ngôi nhà phiền não, dứt trừ tham-sân-si tăm tối.
- Xuất tam giới gia: Vượt ra khỏi ba cõi (Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới), chấm dứt luân hồi sanh tử.
14.3. Phát nguyện
Các giới tử nên nhớ nhờ vô lượng kiếp gieo trồng căn lành, nên đời này các con mới gặp được duyên lành hội tụ: gặp bậc Thầy khả kính trao truyền giới pháp, gặp bạn đạo hiền hòa cùng tu phạm hạnh, và gặp chốn già lam thanh tịnh thích hợp để tu học, thực tập hạnh nguyện Bồ-đề.
Tuy nhiên, hoa trái của sự giải thoát không tự nhiên mà có. Hạnh nguyện ấy muốn thành tựu, phải được bắt đầu từ đời sống đạo đức kiên cố và giới luật nghiêm minh của thiền môn. Có huân tu đạo đức, định lực mới kiên cố; có định lực sâu dày, trí tuệ Bát-nhã mới bừng sáng. Với ngọn đuốc trí tuệ ấy, các con sẽ vĩnh viễn không còn bị trói buộc trong vòng vô minh, ái chấp và sanh tử luân hồi.
Giờ đây, trước khi cử hành nghi thức xuống tóc, các con hãy nhiếp niệm chuyên tâm, lắng đọng tâm tư để nghe Thầy tuyên đọc Ba điều phát nguyện xuất gia. Sau đó, hãy lập lại thật dõng dạc, rõ ràng bằng tất cả huyết tâm của mình. Đó chính là dấu ấn cốt lõi chứng minh cho tâm bồ-đề chân chính của các con. Có như vậy, buổi lễ thế phát hôm nay mới thực sự thành tựu viên mãn, mang lại lợi lạc vô biên cho tự thân các con và cho pháp giới chúng sanh trong hiện tại lẫn mai sau.
15. BA ĐIỀU PHÁT NGUYỆN XUẤT GIA
Ni trưởng/Thầy Bổn sư tuyên đọc, các giới tử thành tâm3 đọc theo:
- Điều phát nguyện thứ nhất: Ý thức được rằng xuất gia là lý tưởng sống theo hạnh
- (Footnote 3.Kinh Phật và Các Nghi Thức, Thích Đạt Ma Phổ Giác biên soạn, Chùa Thiên Khánh, Nhà Xuất Bản Hồng Đức. https://thuvienhoasen.org/a31835/nghi-thuc-the-phat-xuat-gia)
nguyện xuất trần cao cả của các đức Phật và các bậc thầy tổ, con nguyện cắt bỏ hoàn toàn đời sống ái dục, trọn đời sống độc thân nhưng không cô đơn, giữ giới hạnh trang nghiêm và thanh tịnh. (o, 1 lạy)
- Điều phát nguyện thứ hai: Ý thức được rằng xuất gia là con đường tu học và hành trì lâu dài, đòi hỏi đến lòng kiên nhẫn và nhiều nguyện lực, con nguyện vượt qua tất cả các thử thách và chướng duyên, không dễ duôi trong các khoái lạc giác quan, không đắm nhiễm thói đời, không chạy theo danh lợi thấp kém, không tham gia chính trị, không phản bội lại lý tưởng của Phật pháp, quyết chí đạt được giác ngộ và giải thoát. (o, 1 lạy)
- Điều phát nguyện thứ ba: Ý thức được rằng xuất gia là tiếp nối lý tưởng và sự nghiệp cứu độ chúng sanh của các đức Phật và các bậc thầy tổ, con nguyện làm lớn mạnh các đức tính từ bi, trí tuệ và không sợ hãi, sống bằng thái độ và hành động vị tha cao cả của các bậc Bồ-tát để hoàn thành chí nguyện xuất trần và nối gót con đường độ sanh của các bậc tiền bối. (o, 1 lạy)
16. LỄ QUÁN ĐẢNH
Giờ đây, tiếp nối truyền thống hộ niệm thiêng liêng của chư Phật ba đời, Thầy sẽ cử hành pháp sự Sái Tịnh Quán Đảnh.
Mỗi giọt nước thanh lương từ nhành dương liễu này là biểu tượng cho dòng sữa pháp cam lồ, được kết tinh từ công đức tu hành và lòng từ bi bao la của mười phương chư Phật. Khi những giọt nước tịnh khiết này rưới lên đỉnh đầu các con, nguyện nhờ thần lực gia trì của mật chú và năng lượng thanh tịnh của giáo pháp, sẽ gột rửa sạch sành sanh muôn vàn trần cấu.
Nguyện cho thân các con được nhẹ nhàng thanh thoát, tâm các con được định tĩnh sáng trong. Nguyện cho ngọn lửa phiền não, tham sân, và chướng ngại từ vô thủy kiếp đến nay thảy đều tiêu trừ, biến tan như mây khói.
Kể từ giây phút này, dòng suối mát của chánh pháp sẽ nuôi dưỡng tâm Bồ-đề của các con ngày một lớn mạnh. Mong các con lập chí kiên cường, giữ gìn giới luật, tinh tấn tu học để mai này trở thành những bậc đ rường cột, những bậc hiền tài làm rạng danh chốn thiền môn, gánh vác sứ mệnh “hoằng pháp lợi sanh”, đưa ánh sáng đạo vàng cứu độ muôn nơi.
*Thị giả dâng khay đựng kéo cắt tóc, chén nước trong và cành hoa nhỏ. Thầy Bổn sư nhúng nhành dương vào chén nước tịnh thủy, nhẹ nhàng rưới lên mái tóc của các giới tử, đồng thời đọc bài kệ sau đây:
Nước đạo chứa đầy tám công đức Rửa sạch trần cấu của muôn loài Đưa vào thế giới mầu Hoa tạng
Chúng sanh siêu thoát không riêng ai.
Nước không rửa nước, pháp thân nhiệm Bụi không vương bụi, tự tâm khai Đàn tràng giờ đây đã thanh tịnh
Cây héo biến thành cây tốt tươi Cõi uế trở thành ngay cõi tịnh Mọi loài mát mẻ, sống an vui.
Nam-mô Thanh Lương Địa Bồ-tát ma-ha-tát. (o, 1 lạy)
Đại chúng đồng tâm trì tụng câu chân ngôn Phật Mẫu Chuẩn Đề như dưới đây:
Cúi đầu quy y Tô-tất-đế Thành tâm đảnh lễ Thất-câu-chi Chúng con xưng tán Đại Chuẩn-đề Xin nguyện xót thương và gia hộ
Nam-mô tát-đa-nẩm, tam-miệu tam-bồ-đề câu-chi-nẩm, đát-điệt-tha.
Án, chiết-lệ chủ-lệ, Chuẩn-đề ta-bà-ha. (3 lần, ooo)
17. LỄ XUỐNG TÓC
Ni trưởng/Thầy Bổn sư giải thích ý nghĩa của cạo tóc và để chỏm:
Này các giới tử, tóc trên đầu của các vị tượng trưng cho phiền não nghiệp chướng, tích tập từ nhiều đời kiếp. Dưới sự chứng minh của Ba ngôi báu Phật- Pháp-Tăng, Thầy cạo bỏ mái tóc của các vị. Mong quý vị ghi nhớ sự kiện trọng đại trong đời hôm nay, chuyên tâm tu hành để trút bỏ tất cả nghiệp chướng bất thiện đã gieo trong quá khứ và hiện tại. (Khi xướng bài kệ sau đây, thầy Bổn sư lấy dao cạo ba lát tóc trên đầu của giới tử)
Lành thay Phật tử nữ
Hiểu rõ đời vô thường
Bỏ tục, vui Niết-bàn
Công đức khó nghĩ bàn.
Nam-mô Ly Cấu Địa Bồ-tát Ma-ha-tát. (3 lần, ooo)
(Đại chúng cùng đọc kệ xuống tóc, sau lời xướng của giới sư)
Cạo bỏ râu tóc
Nên nguyện chúng sanh
Dứt trừ phiền não
Hết thảy thanh tịnh.
Án Tất-điện-đô, mạn-đa-ra, bát-đà-da, sa bà-ha. (3 lần, ooo)
(Nếu có nhiều người xuất gia thì lập lại nhiều lần cho đến khi thầy Bổn sư đã cạo 3 lọn tóc tượng trưng cho tất cả các giới tử).
18. TRAO PHÁP DANH VÀ SÁCH TẤN GIỚI TỬ
18.1. Tuyên Đọc Pháp Danh & Dòng Truyền Thừa
Thầy Bổn sư tuyên đọc pháp danh cho từng giới tử và giải thích ngắn gọn ý nghĩa ý nghĩa pháp danh và dòng truyền thừa trong phái Tổ đình.
18.2. Khai thị về hình tướng mới: “Đầu tròn áo vuông”
Này các tân giới tử, trong Kinh, Đức Thế Tôn từng ân cần giáo dưỡng:
“Được thân người là khó, gặp được Phật- Pháp-Tăng lại càng khó hơn. Nhưng gặp được Tam Bảo rồi, mà phát khởi chánh tín, dũng mãnh cắt ái ly gia, chọn lối sống giác ngộ và độ sanh... thì đó là điều hy hữu nhất
trong các điều hy hữu.”
Hôm nay, các giới tử đã hội tụ đầy đủ phước đức và nhân duyên vạn kiếp ấy. Kể từ giây phút này, các vị chính thức dự vào hàng Thích tử, bước đi trên con đường xuất thế cao thượng của chư Phật, chư Đại Bồ-tát, các bậc Thánh Tăng A-la-hán và lịch đại Tổ sư. Hãy vững tin rằng, trên vạn nẻo đường tu học và hành đạo gian nan phía trước, chư Phật, chư Tổ luôn hiện hữu hộ trì; và hiện tiền đại chúng nơi đây cũng đang đem hết tâm lực thanh tịnh để hộ niệm cho các vị, hôm nay và mãi mãi về sau.
Nhờ căn lành sâu dày từ thuở trước, giờ đây các vị đã thành tựu được tướng trang nghiêm: “Đầu tròn áo vuông”, tự tại xả bỏ hình tướng thế tục. Do đó, hãy lập chí kiên cường, tận dụng từng phút giây của sức khỏe còn lại để chuyên cần học hỏi giáo pháp, học đi đôi với hành, tuyệt đối không được lãng phí thời gian vào những việc vô bổ. Hãy làm sao để mỗi bước chân con đi, mỗi hơi thở con thở, đều trở thành lộ trình thoát ly trần lao, vượt qua sông tình, bước qua biển ái.
18.3. Những nguyên tắc hành trì cốt lõi
Để xứng đáng là Thích tử Như Lai, các vị phải khắc cốt ghi tâm những điều điều phục thân tâm sau đây:
- Đối với Tam Bảo và Giáo Pháp: Phải một lòng kính tin sâu sắc. Hãy siêng năng trau dồi Tam tạng Thánh giáo Kinh-luật-luận. Tuyệt đối dứt trừ các nghiệp xấu ác dù là nhỏ nhiệm như hạt bụi; đồng thời dũng mãnh tinh tấn làm tất cả việc lành bằng tinh thần phụng sự, không nề hà gian lao, không quản ngại khó nhọc.
- Đối với Đại chúng: Phải thường giữ tâm cung kính các bậc trưởng thượng, nhường nhịn và che chở những người nhỏ hơn mình. Hãy thiết lập tình huynh đệ đầm ấm, chân thành với các bạn đồng sư và pháp hữu bốn phương. Khi Thầy Tổ hay thiện tri thức dạy bảo điều hay lẽ phải, tuyệt đối không được kiêu mạn chống trái, mà phải hoan hỷ, thành kính vâng làm. Khi lỡ phạm khuyết điểm, phải dũng cảm phát lộ sám hối, thành tâm sửa đổi để không bao giờ tái phạm.
- Đối với Bản thân: Phải dốc lòng tu hạnh buông xả, không chạy theo danh vọng hão huyền, không đắm nhiễm dục lạc vật chất. Hãy khép miệng, thu thúc thân tâm, không lạm bàn việc tốt xấu của người khác. Chỉ một mực chuyên tâm tu tập, vun bồi hương thơm của Giới-Định-Tuệ.
Các vị làm được như vậy, chính là tự mình đóng chặt ba đường ác (Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sanh), mở toang cánh cửa của muôn hạnh lành, và đang từng bước đi vững chãi trên dấu chân hướng thượng, giải thoát của Đức Từ Phụ.
Chúc mừng các vị được tiếp nhận vào trong đoàn thể của những người xuất gia. Được sanh làm người, được gặp Phật, Pháp và được tham dự vào sự sống của Tăng đoàn là một sự may mắn cho chính bản thân, cho gia đình và cho dòng họ. Thì giờ thấm thoát như tên bay, các vị phải chuyên cần tu học, đừng bỏ phí thì giờ và sức khỏe. (o)
Giới tử: Mô Phật, chúng con xin y giáo phụng hành. (3 lần, ooo)
Điển lễ xin quý vị đứng lên và theo lời tôi xướng mà đảnh lễ tạ ân:
Chí tâm đảnh lễ Thập phương Thường trụ Tam bảo. (1 lạy, o)
Chí tâm đảnh lễ Ta bà Giáo chủ Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. (1 lạy, o)
Chí tâm đảnh lễ Khải giáo A-Nan-Đà Tôn giả. (1 lạy, o)
Chí tâm đảnh lễ Trì Luật đệ Nhất Ưu Ba li Tôn giả. (1 lạy, o)
Chí tâm đảnh lễ Thánh Tổ Ni Đại-Ái-Đạo Kiều-Đàm-Di Tôn giả. (1 lạy, ooo)
19. KINH BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT
Khi Ngài Quán Tự Tại Bồ Tát thực hành sâu xa pháp Bát-nhã Ba-la-mật-đa, Ngài soi thấy năm uẩn đều không, qua hết thảy khổ ách.
“Này Xá Lợi Phất, sắc chẳng khác không, không chẳng khác sắc, sắc tức là không, không tức là sắc. Thọ, Tưởng, Hành, Thức cũng đều như thế”.
“Này Xá Lợi Phất, ‘tướng không của mọi pháp’ không sanh, không diệt, không dơ, không sạch, không thêm, không bớt, nên trong ‘chân không’, không có sắc, không có thọ, tưởng, hành, thức, không có mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, không có sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp, không có nhãn giới, cho đến không có ý thức giới, không có vô minh, cũng không có cái hết vô minh, cho đến không có già chết, cũng không có cái hết già chết, không có khổ, tập, diệt, đạo, không có trí huệ, cũng không có chứng đắc.
Vì không có chỗ chứng đắc, nên Bồ Tát y theo Bát-nhã Ba-la-mật-đa, tâm không ngăn ngại. Vì không ngăn ngại, nên không sợ hãi, xa hẳn điên đảo, mộng tưởng, đạt tới cứu cánh Niết Bàn.
Chư Phật trong ba đời cũng y theo Bát- nhã Ba-la-mật-đa, được đạo quả vô thượng chánh đẳng chánh giác.
Nên biết Bát-nhã Ba-la-mật-đa là Đại Thần Chú, là Đại Minh Chú, là Vô Thuợng Chú, là Vô Đẳng Đẳng Chú, trừ được hết thảy khổ, chân thật không hư”. Vì vậy, liền nói Chú Bát-nhã Ba-la-mật-đa:
“Yết đế, yết đế, ba la yết đế, ba la tăng yết đế, bồ đề tát bà ha”. (3 lần) (o)
20. NIỆM PHẬT
Bậc Đại Giác viên mãn xuất hiện nơi cõi Ta Bà
Tấm lòng ôm trọn cả thái hư,
Trí giác soi cùng đại thiên thế giới,
Xin rủ lòng từ, xót thương minh chứng.
Thế Tôn dung mạo như vầng nguyệt.
Tựa như mặt nhật phóng quang minh
Hào quang trí tuệ chiếu muôn phương Hỷ xả từ bi đều thấm nhuận. (o)
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. (3 lần) (o)
Nam Mô Đương Lai Hạ Sanh Di Lặc Tôn Phật. (3 lần) (o)
Nam Mô A Di Đà Phật. (3 lần) (o)
Nam Mô Quan Thế Âm Bồ Tát. (3 lần) (o)
Nam Mô Đại Thế Chí Bồ Tát. (3 lần) (o)
Nam Mô Địa Tạng Vương Bồ Tát. (3 lần) (o)
Nam Mô Thanh Tịnh Đại Hải Chúng Bồ Tát. (3 lần) (ooo)
21. HỒI HƯỚNG
Lễ xuất gia thâm diệu
Tạo công đức vô biên
Đệ tử xin hồi hướng
Cho chúng sinh mọi miền. (o)
Pháp môn xin nguyện học
Ân nghĩa xin nguyện đền
Phiền não xin nguyện đoạn
Quả Phật xin chứng nên. (ooo)
22. PHỤC NGUYỆN
(Vị chủ lễ đứng trước chắp tay, đại chúng đồng quỳ hướng về Tam bảo lắng nghe phục nguyện)
Cửu phẩm liên hoa dâng lối, mười phương Tam Bảo chứng minh;
Oai thần hộ niệm gia trì, Thánh chúng Long thiên ủng hộ.
Sát-na dâng trọn lòng thành, giới đức trang nghiêm bờ cõi.
Hôm nay, ngày…… tháng…… năm……
Đệ tử chúng con là Tỳ-kheo-ni… (đọc danh hiệu vị chủ lễ), cùng hiện tiền ni chúng, một dạ chí thành, vân tập tại Đại hùng bảo điện Chùa Hương Sen, bang California, Hoa Kỳ, thành tâm thiết lễ xuống tóc thế độ, tiếp dẫn hậu lai cho các giới tử:
Pháp danh: ......, Thế danh: ......
Pháp danh: ......, Thế danh: ...... (Tuần tự đọc tên các giới tử nếu có)
Vừa rồi bao nhiêu công đức, bấy nhiêu hương hoa cúng dường, một niệm thành kính, hướng về dâng lời:
PHỤC NGUYỆN:
• Cầu nguyện: Đạo tràng Chùa Hương Sen ngày một hưng long, sớm thành chốn tùng lâm thạnh trị, nghiêm tịnh tu trì; bốn chúng đồng tu, đàn việt tín tâm, chư thiên hộ pháp, Bồ-tát mười phương dũ lòng gia hộ, giúp cho Phật sự hanh thông, thiện duyên thành tựu.
- Cúi nguyện: Phật nhật tăng huy, pháp luân thường chuyển, gió hòa mưa thuận, đất nước thanh bình, nhân dân an lạc, vạn loại hàm linh thái bình thịnh trị.
• Tái nguyện: Chư tôn đức Ni pháp thể khinh an, tuệ đăng thường chiếu, phước trí trang nghiêm, mãi là tàng cây đại thụ che chở hàng hậu học.
- Lại nguyện: Các giới tử xuất gia hôm nay, từ đây cắt ái ly gia, dự vào hàng thích tử; nguyện cho thân tâm thường an lạc, chí nguyện tu học kiên cố, tinh tấn hành trì Giới-định-tuệ, ngọn đèn
chánh pháp lưu truyền mãi mãi, viên thành quả giác vị lai.
Sau cùng: Nguyện đem công đức này, hướng về khắp tất cả, đệ tử và chúng sanh, đều trọn thành Phật đạo.
Đại chúng đồng niệm: Nam Mô A Di Đà Phật. (o)
23. TAM QUY
Con nương theo Phật,
Cầu cho chúng sanh
Tin chắc Đạo cả,
Phát lòng vô thượng. (1 lạy, o)
Con nương theo Pháp,
Cầu cho chúng sanh
Thấu rõ kinh tạng,
Trí huệ như biển. (1 lạy, o)
Con nương theo Tăng,
Cầu cho chúng sanh
Kính tín hòa hợp,
Tất cả không ngại. (1 lạy, ooo)
24. TÁC BẠCH CẢM TẠ
(Một đại diện Giới tử xuất gia đọc)
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Ngưỡng bái bạch Sư phụ Trụ trì, Quý Ni sư cùng đại chúng,
Chúng con pháp danh là …, đại diện cho các giới tử cầu lễ xuống tóc xuất gia hôm nay, thành tâm đê đầu đỉnh lễ quý Ngài.
Kính bạch quý Ngài, chúng con tự biết thân phận phàm phu, chướng sâu nghiệp nặng. Nhưng nhờ hồng ân Tam Bảo gia hộ, và đặc biệt là nhờ lòng thùy từ lân mẫn, thương tưởng hàng hậu học của Sư phụ Trụ trì, quý Ni trưởng, quý Ni sư, đã không quản ngại đường xá xa xôi, quang lâm bổn tự Chùa Hương Sen, làm lễ xuất gia cho chúng con.
Ơn giáo dưỡng một đời nên huệ mạng Nghĩa truyền trao muôn kiếp khó đáp đền.
Trước chánh điện trang nghiêm, đối trước dung nhan từ ái của Chư tôn đức Ni, chúng con xin thành tâm phát nguyện:
Suốt đời nghiêm thân, cẩn mật giữ gìn oai nghi tế hạnh của một tập sự ni. nguyện nỗ lực tu học, thúc liễm thân tâm, tiến bước trên nấc thang thánh hiền theo gương Đức Thánh Tổ Kiều Đàm Di Mẫu, hầu báo đáp ân đức sâu dày của Tam Bảo và của Chư tôn đức Ni.
Giờ đây, với tấm lòng thành kính tri ân mười muôn phần khó tả, chúng con có sắm sửa chút lễ vật mọn gồm tịnh tài và tịnh vật, kính dâng lên cúng dường Chư tôn Đức Ni. Kính mong quý Ngài mở lòng từ bi hỷ xả, ai mẫn nạp thọ cho hàng hậu học chúng con được ân triêm công đức.
Kính nguyện cầu mười phương Tam Bảo thùy từ gia hộ cho Quý Ni trưởng, Quý Ni sư pháp thể khinh an, đạo thọ miên trường, tuệ đăng thường chiếu, là bóng cây đại thụ che chở cho hàng hậu học chúng con trên lộ trình giải thoát.
Nam Mô Công Đức Lâm Bồ Tát Ma Ha Tát. (o)
(Đợi Chư tôn Giới sư ban lời đạo từ hoặc đáp lễ xong, rồi Giới tử tiếp tục bạch):
Giới tử: Trên Chư tôn đức Ni đã từ bi mẫn nạp lễ vật và ban bố lời đạo từ quý báu cho chúng con. Giới tử chúng con xin thành kính y giáo phụng hành.
Giới tử cùng đọc:
Mô Phật, chúng con xin y giáo phụng hành. (3 lần, o)
Giờ đây, chúng con xin đê đầu đảnh lễ cúng dường Chư tôn đức Ni hiện tiền ba lạy. (3 lạy, ooo)
- Chụp hình lưu niệm
- Hoàn mãn
THAM KHẢO
- Giới Đàn Ni, soạn dịch: TT Thích Minh Phát, NXB Tôn Giáo,
- Kinh Phật và Các Nghi Thức, Thích Đạt Ma Phổ Giác biên soạn, Chùa Thiên Khánh, Nhà Xuất Bản Hồng Đức.
https://thuvienhoasen.org/a31835/nghi-thuc- the-phat-xuat-gia
- Nghi thức Truyền Giới Sa di, Thích Nhất Hạnh.
https://langmai.org/phat-duong/nghi-thuc- truyen-gioi/truyen-gioi-sa-di/
- Cương Yếu Giới Luật, Hòa Thượng Thánh Nghiêm, Thích nữ Tuệ Đăng Dịch, Nhà xuất bản Thời Đại, 2010.
https://www.thuvienhoasen.org/a9851/ chuong-5-thuc-xoa-ma-ni
- Sắc Tu Bách Trượng Thanh Quy (敕修百丈清規) gồm 8 quyển, do Tổ sư Bách Trượng Hoài Hải (đời Đường, Trung Hoa) khởi xướng. Việt Dịch: HT.Thích Phước Sơn và Lý Việt Dũng, hiện được lưu giữ trong Đại
Chính Tạng Tập 48.
w w w . a d i d a p h a t . n e t / p d f f i l e s / SachT uBachT ruongThanhQ uy_ LyVietDung_ThichPhuocSon.pdf
- Nghi lễ Hàng ngày, Thích Nữ Giới Hương, NXB Hồng Đức,
https://www.huongsentemple.com/index. php/vn/phat-phap/nghi-la-ha-ng-nga-y

Thái tử Sĩ-đạt-đa xuống tóc xuất gia tìm đạo để cứu muôn loài.
KÍNH MỜI XEM TOÀN TẬP NGHI THỨC LỄ XUỐNG TÓC XUẤT GIA: 148-Nghi_thức_Lễ_xuống_tóc_Xuất_gia-Inside-20260628.pdf


